Thực trạng giai đoạn trước từ 2003-2008, XTTM Nghệ An chủ yếu là tổ chức hội chợ, hội thảo tập huấn. Các hoạt động khác chỉ dừng lại ở ý tưởng tiềm tàng vì thiếu kinh phí, cán bộ chưa có kinh nghiệm, ngân sách hỗ trợ ở mức khiêm tốn, kim ngạch xuất nhập khẩu, luân chuyển hàng hóa trên địa bàn còn ở mức thấp. Nội dung và mức hỗ trợ về xúc tiến thương mại chưa đầy đủ, hợp lý, tương xứng với tiềm năng của nó.

Hoạt động hội chợ: năm 2003, “Hội chợ Nghệ An Hội nhập và Phát triển” có quy mô lần đầu tiên đạt 200 gian hàng, năm 2005, Hội chợ Hàng Việt Nam Chất lượng cao đạt trên 500 gian hàng. Nhưng rồi dừng lại tại đó, các năm sau không tổ chức được hội chợ nào tương xứng. Từ 2008 - 2010 được sự hỗ trợ của chương trình này, Hội chợ Giao lưu Kinh tế Nghệ An được tiến hành 3 năm liên tục có quy mô đạt trên 200 gian hàng có chất lượng ổn định. Các doanh nghiệp Nghệ An, từ chỗ ít quan tâm đến nay rất nhiệt tình hưởng ứng tham gia các hội chợ trên địa bàn. Các thương hiệu Nghệ An bắt đầu được khẳng định vị thế của mình trên thị trường trong tỉnh và trong nước.

Được tổ chức bắt đầu có quy mô bài bản, hình thức phong phú, chất lượng nâng cao, các hội chợ Giao lưu Kinh tế Nghệ An tại Thành Phố Vinh trở thành điểm nhấn sinh hoạt văn hóa và tinh thần cho nhân dân vào những ngày diễn ra các kỷ niệm lớn trên quê hương Bác Hồ kính yêu.

Song song với hoạt động hội chợ, Thực hiện Quyết định số 239/2005/QĐ - TTg của Thủ Tướng Chính phủ, ngày 30 tháng 9 năm 2005, phê duyệt Đề án phát triển thành phố Vinh, trở thành Trung tâm kinh tế, văn hóa vùng Bắc Trung Bộ, đề án xây dựng Trung tâm Hội chợ Triển lãm Nghệ An được tiến hành quy hoạch, lập dự án giải phóng, san lập mặt bằng xây dựng hạ tầng kỹ thuật v.v... trên diện tích 20 ha. Trung tâm này ra đời sẽ thu hút các hội chợ hàng đầu trong nước và nước ngoài triển khai tại Bắc Trung Bộ  là điểm hoạt động định kỳ.

Năm 2008, bắt đầu tham gia hội chợ Quốc tế tại Nam Ninh, Trung Quốc, còn phải có sự hỗ trợ của Cục XTTM; nhưng đến năm 2009, lần đầu tiên Trung tâm XTTM Nghệ An tự tổ chức cuộc khảo sát thị trường Hàn Quốc với sự tham gia của các doanh nghiệp lớn với các hoạt động XTTM, đầu tư, du lịch v.v... cùng với việc tổ chức tham gia Hội chợ quốc tế Incheon diễn ra trong thời gian 3 tháng, hình ảnh Nghệ An được quảng bá mạnh mẽ tới bạn bè quốc tế trên cả phương diện văn hóa, du lịch và thương mại, đầu tư. Hoạt động này đánh dấu bước trưởng thành của tập thể cán bộ Trung tâm XTTM cả về khả năng ngoại ngữ và chuyên môn nghiệp vụ cũng như tư duy XTTM. Và cũng là khởi đầu cho hoạt động XTTM Nghệ An vươn ra nước ngoài. Với kết quả đó, các năm 2010, 2011 hoạt động khảo sát ra nước ngoài được tiến hành sang thị trường Lào, Thái Lan, và sắp tới là Trung Quốc - Đài Loan.

Vấn đề quảng bá thương hiệu là mấu chốt để hỗ trợ các doanh nghiệp vươn ra thị trường. Nghệ An là một tỉnh có xuất phát điểm thấp. Sản phẩm hàng hóa, cũng như năng lực tài chính của các doanh nghiệp còn chưa mạnh. Mặc dù tranh thủ, tận dụng được Chương trình Xúc tiến Thương mại Quốc gia và các nguồn hỗ trợ từ các tổ chức trong nước và quốc tế. Nhưng hình ảnh và thương hiệu Nghệ An vẫn rất ít người biết đến. Chúng ta có những sản phẩm chất lượng và có đặc thù vùng miền như Cam Vinh, lạc nhân v.v... nhưng nền kinh tế thị trường, khi mà có rất nhiều sản phẩm cạnh tranh quyết liệt, không cho phép thương hiệu nằm chờ, cần nhận thức đúng câu nói hữu xạ tự nhiên hương trong thời hội nhập. Sản phẩm cho dù tốt chất lượng cao đến mấy mà không có quảng bá, tiếp thị, thì khả năng tiêu thụ không cao. Thậm chí, nhiều khi sản phẩm mất cả thương hiệu hoặc bị thương hiệu khác nuốt chửng.

Nhận thức được vấn đề thực tiễn nói trên, năm 2010, khởi động đề án xây dựng thương hiệu hàng đầu Nghệ An, Trung tâm XTTM đã có nhiều cố gắng vượt bậc. Cuối năm 2010, Hội đồng bình chọn thương hiệu hàng đầu Nghệ An đã xem xét nhiều thương hiệu tôn vinh đợt đầu tiên. Nếu không có gì thay đổi thì vào giữa năm 2011, chín thương hiệu đầu tiên sẽ được tôn vinh đánh dấu bước ngoặt cho các thương hiệu Nghệ An với thị trường trong tỉnh. Thương hiệu được tôn vinh là nền tảng cơ sở để vươn ra thị trường tầm xa hơn. Thương hiệu hàng đầu Nghệ An (Nghean Top Brand) sẽ mang hình ảnh Nghệ An quảng bá rộng rãi tới khắp bạn bè năm châu. Địa danh Nghệ An, với điều kiện tự nhiên như một Việt Nam thu nhỏ sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư và khách du lịch v.v... Với kế hoạch hàng năm xem xét tôn vinh, dựa trên đầy đủ các tiêu chí, Thương hiệu hàng đầu Nghệ An sẽ là đòn bẩy chắp cánh cho hàng hóa, sản phẩm Nghệ An vươn xa hơn nữa.

Tiến tới giai đoạn 2010-2015 hoạt động xúc tiến thương mại Nghệ An sẽ triển khai trên cả 3 lĩnh vực xúc tiến thương mại định hướng xuất khẩu, xúc tiến thương mại thị trường trong nước và xúc tiến thương mại miền núi, biên giới.

Theo tinh thần mới, bên cạnh việc xúc tiến thương mại định hướng xuất khẩu với nội dung càng phong phú, linh hoạt, việc xúc tiến thương mại thị trường trong nước và xúc tiến thương mại tại biên giới, miền núi được Sở Công Thương cũng như Trung tâm XTTM quan tâm, nghiên cứu và xây dựng các dự án hỗ trợ các huyện, doanh nghiệp. Tiến tới các hoạt động XTTM được duyệt sẽ được hỗ trợ nhiều hơn.

Theo đó, tận dụng cả nguồn XTTM quốc gia, XTTM thị trường nội địa, sẽ bao gồm: tổ chức các hội chợ triển lãm; tổ chức các hoạt động bán hàng; khảo sát thị trường; tuyên truyền về hàng hóa, dịch vụ Việt Nam; nghiên cứu đề xuất hỗ trợ quy hoạch và xây dựng cơ sở hạ tầng; đào tạo nhân lực... xúc tiến thương mại biên giới, miền núi sẽ bao gồm: triển khai hỗ trợ hệ thống phân phối hàng Việt; xây dựng và cung cấp thông tin thị trường biên giới; Tổ chức các hoạt động giao dịch thương mại và đưa hàng vào khu kinh tế cửa khẩu; tổ chức và phát triển phân phối hàng Việt sang các khu vực biên giới với các nước Lào, Thái Lan (các Tỉnh có chung đường biên hoặc có sử dụng chung đường 8); nâng cao năng lực cho thương nhân hoạt động tại khu vực này; tuyên truyền quảng bá việc tiêu thụ sản vật của đồng bào địa phương nhất là các huyện miền núi đang gặp khó khăn.

XTTM giai đoạn mới sẽ phục vụ nhiều mục đích, góp phần khơi dậy tiềm năng thị trường mà lâu nay chưa được quan tâm đúng mức, tạo ra sự gắn kết giữa thị trường trong tỉnh, trong nước và ngoài nước; đóng góp vào việc phát triển có trọng điểm những địa bàn xung yếu, thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, phối hợp với xúc tiến đầu tư, xúc tiến du lịch trong phạm vi rộng lớn.

Một điểm mấu chốt khác được đổi mới là vấn đề kinh phí. Từ năm 2008, kinh phí xúc tiến thương mại được ngân sách cấp, hỗ trợ được cụ thể hóa theo hướng tăng mức hỗ trợ đối với những nội dung cần khuyến khích để mở rộng phạm vi của xúc tiến thương mại, nhưng vẫn đảm bảo được sự quản lý đúng mục tiêu, chặt chẽ, tiết kiệm. Doanh nghiệp tham gia chương trình cũng cần năng động, chủ động khai thác chương trình, và phải có vốn đối ứng để nâng cao năng lực và cộng đồng trách nhiệm trong việc thực hiện.

Bước vào thời kỳ mới hội nhập kinh tế quốc tế càng sâu rộng. Cạnh tranh càng trở nên quyết liệt tư tưởng nằm chờ, ỷ lại sẽ dần dần bị xóa bỏ. Với hướng đi đúng đắn của mình Xúc tiến thương mại Nghệ An khơi dậy tiềm năng Nghệ An trên mọi mặt của hoạt động thương mại không ngừng đóng góp vào sự phát triển kinh tế chung của tỉnh./

                                                                                                                                                                                                                        Nguyễn Trọng Hùng                                                                              GĐ Trung tâm Xúc tiến Thương mại