Thị trường bán lẻ tiềm năng...

Theo nhận định của các chuyên gia quốc tế, thị trường bán lẻ Việt Nam là một trong 5 thị trường có khả năng sinh lời cao nhất. Dự báo, giai đoạn 2011- 2015 tốc độ tăng trưởng bình quân của thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn ở mức 23- 25%/năm và là đích nhắm tới của hệ thống phân phối bán lẻ nước ngoài một khi các rào cản được dỡ bỏ.

Ông Phan Thế Ruệ- Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam- đánh giá: thị trường bán lẻ Việt Nam đã có nhiều bước tiến mới so với những năm trước đây. Hiện đã có khoảng 600 siêu thị, trung tâm thương mại với mô hình bán lẻ hiện đại, tiện ích, giá cả ổn định, chất lượng hàng hóa bảo đảm, thu hút nhiều tầng lớp người tiêu dùng. Các doanh nghiệp bán lẻ hàng hóa dịch vụ đã có bước trưởng thành nhanh, có đủ năng lực cạnh tranh vượt qua sự khốc liệt gay gắt trên thị trường. Nhiều doanh nghiệp đã thiết lập được hệ thống bán lẻ khá quy mô, chủ yếu xây dựng các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng, cửa hiệu, hệ thống đại lý bán lẻ rộng khắp, tạo nên những kênh tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm đa dạng chủng loại từ nông, thủy hải sản chế biến; hàng tiêu dùng; hàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp có giá trị lớn như: Tổng công ty thương mại Hà Nội, Tổng công ty thương mại thành phố Hồ Chí Minh, Tập đoàn Phú Thái, Nguyễn Kim… Ngoài ra, với 9.000 chợ truyền thống trên cả nước, tập trung ở nông thôn, ven đô thị lớn và các đô thị nhỏ, phục vụ cho khoảng 70% người tiêu dùng trên toàn quốc đã góp phần tăng thêm sức sống và sự nhộn nhịp của thị trường bán lẻ Việt Nam.

Thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn giữ được ổn định, không có những cú sốc xảy ra như năm 2008, 20009. Mặc dù mặt hàng lương thực, thực phẩm diễn biến phức tạp, thất thường theo xu hướng tăng nhưng giá lương thực, thực phẩm vẫn không có đột biến, nguồn cung bảo đảm kể cả những vùng bị thiên tai nghiêm trọng. Mặt hàng công nghiệp giá giảm, ổn định, thể hiện rõ yếu tố cạnh tranh trong điều kiện thực hiện lộ trình giảm thuế và tự do hóa thương mại theo cam kết WTO. Do vậy dù kinh tế suy giảm, nhưng dung lượng thị trường vẫn đạt quy mô khá, kết thúc năm 2011 có thể đạt mức 85-86 tỷ USD, đóng góp 15-16% GDP, bằng 80-85% tổng sản phẩm quốc nội. Bởi quy mô nền kinh tế tăng, quy mô thị trường được mở rộng từ những năm trước, do nhu cầu tiêu dùng tăng trưởng từng năm và 70% nhu cầu tiêu dùng của người dân dành cho mua sắm.

… Nhưng thiếu tính bền vững!

Trong năm 2011 thị trường bán lẻ Việt Nam tuy được đánh giá là phát triển ổn định và đầy hấp dẫn đối với các nhà bán lẻ nước ngoài nhưng qua thực tế vận hành vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, yếu kém.  Là thị trường với 87 triệu dân nhưng thu nhập đầu người mới ở mức trung bình thấp (1.000 USD), tốc độ phát triển nhanh nhưng quy mô thị trường vẫn nhỏ cho nên thị trường bán lẻ Việt Nam dễ bị tác động của thị trường thế giới. Tác động rõ nhất, mạnh nhất là giá cả hàng hóa dịch vụ thông qua hoạt động xuất nhập khẩu từ gạo, đường, phân bón, thủy sản, thuốc chữa bệnh, thực phẩm nhập khẩu đến xăng dầu, sắt thép, nguyên liệu thức ăn gia súc, ôtô, nguyên liệu đầu vào của dệt may, da giày… đã làm giá biến động mạnh kéo theo chỉ số giá tiêu dùng tăng cao. Hơn nữa, chất lượng, giá cả hàng hóa khó kiểm soát, vệ sinh công nghiệp, vệ sinh an toàn thực phẩm không bảo đảm, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng làm bức xúc dư luận; gian lận, sản xuất hàng giả, hàng nhái năm 2011 tăng hơn những năm trước đây.

Hệ thống bán lẻ năm 2011 mặc dù phát triển nhưng cũng bộc lộ nhiều yếu kém vì nhiều tầng nấc, làm tăng chi phí lưu thông, là kẽ hở để hàng giả, hàng kém chất lượng lọt vào kể cả các siêu thị, các chợ ở các đô thị lớn. Hàng tiêu dùng nước ngoài nhập vào bằng nhiều hình thức tràn vào các khu vực nông thôn và vùng biên giới vì chưa có hệ thống bán lẻ hoàn chỉnh. Do vậy, tuy thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn duy trì sự ổn định trong xu thế phát triển có nhiều tiến bộ, song vẫn còn thiếu sự bền vững. Nếu không có những giải pháp hữu hiệu thì năm 2012, trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn được dự báo là tăng trưởng chậm, suy thoái, lạm phát vẫn cao tại các khu vực kinh tế lớn như Hoa Kỳ, EU thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn và thách thức lớn.

                                                                                Theo Baocongthuong